دان و جیره 

دان و جیره مرغ محلی

در تنظیم جیره غذایی برای هدف ما ضمن تامین مقادیر کمی ماده خشک، تامین مواد مغذی مورد نیاز مرغ می باشد. البته به همان اندازه كه كمبود يك ماده مغذي در جيره غذائي مي تواند موجب افت راندمان توليد شود ، بالا بودن ميزان همان ماده مغذي در جيره نيز ، هم موجب ضرر اقتصادي شده و هم مي تواند به سلامت پرنده لطمه وارد نمايد.

اطلاعات زیر برای تنظیم جیره در طیور لازم است :

الف: احتیاجات مواد مغذی طیور

ب: ترکیبات یا مواد مغذی خوراکهای مورد استفاده.

احتیاجات مواد مغذی طیور بستگی به گونه، نژاد و ژنتیک، سن، وضعیت تولیدی و شرایط محیطی آن دارد. برای به حداکثر رساندن توان تولیدی و رشد طیور باید از جیره های محتوی همه موادمغذی مورد نیاز و به مقدار کافی تغذیه شوند. روش دقیق تر بیان احتیاجات مقدار هر ماده مغذی به ازای هر روز است. با توجه به اینکه طیور به صورت گروهی نگهداری میشوند بیان احتیاجات به همین شیوه عملی نیست.
تغذیه و مدیریت آن از نظر کیفی و کمی بخش مهمی از این صنعت را شامل می گردد. پرورش طیور بومی با توجه به سود سرشار آن، چند سالی است مورد توجه قرار گرفته است. این صنعت  از گذشته تا به امروز از حالت سنتی به صنعتی بزرگ در اکثر کشور های دنیا تبدیل شده است، طوریکه امروزه فرآورده های طیور محلی یکی از اقلام غذایی مورد توجه و محبوب مردم کشور و تأمین کننده بخشی از پروتئین می باشند. همراه با رشد علم جیره نویسی طیور بومی، رشد کیفی و افزایش راندمان های تولید نیز به صورت قابل توجهی افزایش و بهبود یافته اند. پیشرفت علم تغذیه و استفاده از افزودنی های متنوع جیره، انتخاب نژاد، بهبود در مدیریت و بهداشت از علل اصلی افزایش راندمان تولید و افزایش عملکرد در طیور بوده اند.
اعمال روش های علمی در تغذیه طیور و استفاده از روش های جدید در تولید مواد اولیه و خوراک مورد نیاز طیور سبب افزایش هرچه بیشتر بازدهی و کاهش هزینه های تولید شده است. امروزه در جوامع انسانی علاوه بر سعی در تولید غذایی کافی برای انسان از گیاهان، حیوانات فارمی و از جمله طیور بومی، غذای تولید شده از نظر کیفیت، سالم بودن و قیمت باید مورد توجه قرار گرفته و بعلاوه، تولید با کمترین آسیب به محیط زیست صورت پذیرد. با توجه به رشد جمعیت انسانی که تا ۲۵ سال آینده به حدود ۹ میلیارد نفر رسیده و نیاز به رشد سالیانه در صنعت طیور بخصوص محلی برای تأمین نیاز های غذایی انسان، خواهد بود.
از طرف دیگر بر خلاف تصور سالهای گذشته، اینکه امروز بتوان با استفاده از هر روش و هر وسیله ای به تولید بیشتر در صنعت طیور دست یافت امری مردود بوده و سالم بودن آنچه که برای تغذیه انسانی مورد استفاده قرار می گیرد به اضافه حداقل آسیب رسانی به محیط زیست جزو اولویت های اصلی تولید قرار گرفته اند. به منظور دست یابی به هدف تولید غذای سالم برای انسان، از سال های دور قوانین و مقررات زیادی بویژه در کشورهای رشد یافته وضع، و این قوانین دایماً در حال بازنگری و تغییر می باشند. شکی نیست که با رشد، وضع قوانینی که بتوانند با شرایط موجود سازگاری داشته و ضمناً سالمترین غذا را برای افراد خود تأمین کند باید از اولویت های قانون گذاران این کشورها باشد. لازم به ذکر است در تغذیه طیور محلی به هیچ عنوان از آنتی بیوتیک ها، محرک های رشد آنتی بیوتیکی و تعدادی از ترکیبات شیمیایی استفاده نمی شود. مایکوتوکسین ها ترکیبات شیمیایی متنوعی هستند که توسط قارچ ها تولید و توانایی ایجاد عوارض متعددی را در طیور دارند. در صورت عدم آگاهی از جیره و جیره نویسی گله درگیر عوارض جدی می شود.
عوارض ناشی از مایکوتوکسین ها در طیور می تواند به صورت حاد، مزمن، کاهش عملکرد، افزایش تلفات نمایان گردد. در دامه بخشی از اثرات سوء مایکوتوکسین در طیور بیان می شود.

الف: کاهش مصرف دان، رشد، عملکرد و افزایش تلفات.
ب: کاهش هضم و جذب.
ج: اثرات سوء در تولید.
د: کاهش کیفیت پوسته تخم مرغ.
ح: کاهش باروری و نطفه داری.
ی: کیفیت لاشه.

پروبیوتیک و پری بیوتیک ها

پروبیوتیک ها:

پروبیوتیک ها از مهم ترین افزودنی های خوراکی نوپدید بوده اند که به صورت قابل توجهی توانسته اند خلاء استفاده از AGPs را پر کنند. پروبیوتیک ها را که در فارسی می توان «برای زیست» یا «زیست یار» نامید عبارت از بافت های زنده میکروبی غیره بیماری زا هستند که به خوراک و در مواردی به آب آشامیدنی اضافه می شوند.

در شرایط عادی حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ نوع میکروارگانیزم هم زیست در دستگاه گوارش وجود دارد. دستگاه گوارش باید دارای حداقل ۸۵ درصد باکتری های غیربیماری زا و به عبارتی دوستانه یا Friendly داشته باشد تا بتواند مانع از رشد و تکثیر باکتری های بیماری زا گردد. درمان عوارض روده ای با استفاده از پروبیوتیک ها امروزه امری ثابت شده می باشد که علت آن احتمالاً ناشی از رقابت با عوامل بیماری زای روده، ترشح ترکیبات ضد باکتریایی و تغییر و بهبود سیستم ایمنی بافت روده می باشد. اثرات مثبت استفاده از پروبیوتیک ها در درمان عوارض ویروس نیز اخیراً گزارش شده است. بطور خلاصه می توان گفت که از میان افزودنی های خوراکی نو پدید، پروبیوتیک ها با دارا بودن قابلیت پیشگیری و درمان جزو مفید ترین ترکیبات برای پرورش گله های سالم تر می باشند.

پری بیوتیک ها :

پری بیوتیک ها بیشتر از کربوهیدرات تشکیل شده اند. آنزیم های دستگاه گوارش اگرچه قادر به تجزیه پروبیوتیک ها نیستند ولی باکتری های دستگاه گوارش میتوانند آنها را به عنوان منبع انرژی مورد استفاده قرار دهند.

از میان افزودنی های خوراکی نوپدید، پروبیوتیک ها از مهم ترین و مؤثرترین افزودنی ها بوده که توانسته اند جایگزین مناسبی باشند. با توجه به تعدد و تنوع افزودنی های خوراکی نوپدید، اطلاع رسانی کامل و آموزش دست اندرکاران صنعت طیور در تمام رده ها میتواند کمک شایانی به استفاده بهینه از این فرآورده ها بنماید.

مجموعه دهکده مرغ با همکاری متخصصان علوم جیره نویسی می تواند به پرورش دهندگان و کارآفرینان خدمات قابل قبول عرضه نماید.